Οφέλη από την άσκηση της διαμεσολάβησης ομηλίκων

Μετάφραση: Μαρία Πατεράκη


Οφέλη για την σχολική κοινότητα

Η έρευνα δείχνει ότι τα παιδιά που εκφράζουν επιθετικές συμπεριφορές έχουν περιορισμένες γνώσεις και κοινωνικές δεξιότητες στην διαχείριση συγκρούσεων με εποικοδομητικό τρόπο. Η συνήθης αντίδραση αυτών των παιδιών στην σύγκρουση είναι είτε να αποσυρθούν είτε να συμβιβαστούν αναγκαστικά. Ένα καλά οργανωμένο πρόγραμμα διαμεσολάβησης ομηλίκων διδάσκει στα παιδιά και τα νεαρά άτομα εναλλακτικές στρατηγικές για την επιθετικότητα και την απόσυρση, οι οποίες αντ’ αυτού προωθούν την εποικοδομητική επικοινωνία και ένα ασφαλές σχολικό περιβάλλον. (Stomfay-Stitz, 1994; Sim, Whiteside, Dittner, & Mellon, 2006; Smith-Sanders & Harter, 2007)

Η εκτεταμένη έρευνα για τα προγράμματα διαμεσολάβησης ομηλίκων δείχνει ότι είναι πράγματι επιτυχή στη βελτίωση του σχολικού κλίματος, διδάσκοντας στους μαθητές να αντιμετωπίζουν εποικοδομητικά τις συγκρούσεις. Το γεγονός αυτό με τη σειρά του μειώνει τη σύγκρουση μεταξύ μαθητών/-τριών, καθώς και τις τιμωρίες και βελτιώνει περαιτέρω τις σχέσεις μεταξύ των παιδιών, αλλά και μεταξύ παιδιών και εκπαιδευτικών - δημιουργώντας ένα υγιές σχολικό κλίμα. Τα αποτελέσματα από προγράμματα διαμεσολάβησης ομηλίκων δείχνουν ότι όταν προκύπτει σύγκρουση και αντιμετωπίζεται από έναν/μια ομήλικο/-η διαμεσολαβητή/-τρια, υπάρχει ποσοστό συμφωνίας περίπου 90% και τα παιδιά νιώθουν ικανοποίηση από το αποτέλεσμα. Ομοίως, οι εκπαιδευτικοί και οι γονείς νιώθουν ικανοποίηση με τα αποτελέσματα των συνεδριών της διαμεσολάβησης. (Johnson & Johnson, 1996; Cardells & Van Slyck, 1999; McHenry, 2000: Burrell et al. 2003, Harris, 2005)

Η διαμεσολάβηση αποτελεί καλή πρακτική για την πρόληψη του εκφοβισμού εντός της σχολικής κοινότητας (Ανάπτυξη και Λειτουργία Δικτύου Πρόληψης και Αντιμετώπισης των Φαινομένων Σχολικής Βίας και Εκφοβισμού, Ίδρυμα Τσάτσου)

 

Συγκεκριμένα γνωστικά / συναισθηματικά οφέλη για τα παιδιά

Τα προγράμματα διαμεσολάβησης ομηλίκων έχει αποδειχθεί ότι οδηγούν σε βελτίωση ελέγχου του θυμού, στην ανάπτυξη κατάλληλων δεξιοτήτων διαχείρισης της επιθετικότητας και στην εκμάθηση δεξιοτήτων επίλυσης προβλημάτων, δεξιοτήτων επικοινωνίας / γλώσσας και άλλων διαπροσωπικών δεξιοτήτων, καθώς και στην αύξηση της ενσυναίσθησης, της εμπιστοσύνης, της ανοχής, του σεβασμού και της δικαιοσύνης . Για τα παιδιά που είναι διαμεσολαβητές/-τριες, η εκμάθηση της διαδικασίας διαμεσολάβησης έχει αποδειχθεί ότι αυξάνει την αυτοεκτίμηση τους και βελτιώνει τα ακαδημαϊκά τους επιτεύγματα. (Thompson 1996; Bodine & Crawford 1998; Cardells & Van Slyck, 1999; Johnson & Johnson, 1996; 2005)

Η άσκηση της διαμεσολάβησης ομηλίκων βοηθά όλα τα παιδιά να χτίσουν αυτοσεβασμό και τα ενθαρρύνει να κατανοήσουν ότι οι ομήλικοί τους ίσως έχουν διαφορετική οπτική από την δική τους. (Rogers, 1994)

Οι διαμεσολαβητές/-τριες βιώνουν την ικανότητά τους να κάνουν μια βαθιά διαφορά στη ζωή των άλλων και η συμβολή τους εκτιμάται τόσο από ενήλικες όσο και από συμμαθητές/-τριες τους- αυτό έχει θετικό, ανοδικό σπειροειδές αποτέλεσμα. (Cohen, 2005)

Οι διαμεσολαβητές/-τριες μαθαίνουν ότι μια σύγκρουση δε μπορεί να λυθεί με εξαναγκασμό και πως η λύση δεν είναι πάντα εύκολο να βρεθεί.(Skiba & Peterson, 2003).

Σε πολλά σχολεία οι διαμεσολαβητές/-τριες που αποφοιτούν προσκαλούνται να διδάξουν τις δεξιότητές τους στους/στις νέους/-ες διαμεσολαβητές/-τριες, ώστε να διασφαλιστεί ένας σταθερός αριθμός ενεργών διαμεσολαβητών/-τριών. (Sellman, 2011)

Η διαμεσολάβηση, και όχι η αποκλειστική τιμωρία, μπορεί επίσης να ενθαρρύνει τα παιδιά που εκδηλώνουν επικίνδυνες συμπεριφορές, να συμμετάσχουν στην σχολική κοινότητα. (McWilliam, 2010)

Στην διαμεσολάβηση ομηλίκων, κάθε άτομο που συμμετέχει έχει την επιλογή να ελέγξει την κατάσταση και να δώσει λύση με παραγωγικό τρόπο αντί να στραφεί στην επιθετικότητα ή την δυσαρέσκεια. Σημαντικό όφελος από αυτή την προσέγγιση είναι ότι μέσα από την διαδικασία της διαμεσολάβησης, τα παιδιά καταλήγουν σε λύσεις μέσα από τις οποίες κερδίζουν όλοι/-ες (win-win) αντί σε μία κατά την οποία κερδίζει το ένα άτομο και το άλλο χάνει (win-lose) (Skiba & Peterson, 2003).

Τα προγράμματα διαμεσολάβησης ομηλίκων επιδιώκουν να διδάξουν στα παιδιά να γίνουν διαμεσολαβητές/-τριες για να τα ενθαρρύνουν να λύσουν εποικοδομητικά προβλήματα, όπως είναι εκφοβισμός και η επιθετικότητα (McWilliam, 2010)

Τα παιδιά νιώθουν περισσότερο ενδυναμωμένα μέσα από το σύστημα της διαμεσολάβησης ομηλίκων, καθώς νιώθουν ότι έχουν την δυνατότητα να εκφράσουν την άποψή τους και έχουν λόγο στην διαδικασία της διαμεσολάβησης αντί να τους επιβάλλεται κάποιου είδους τιμωρία (Sellman, 2011).

 

Τα οφέλη εκτείνονται και πέρα από το σχολικό περιβάλλον

Οι μελέτες έχουν δείξει ότι η συμμετοχή σε εκπαιδευτικό πρόγραμμα διαμεσολάβησης ομηλίκων δίνει στα παιδιά δεξιότητες που χρησιμοποιούν στη ζωή τους έξω από την τάξη και το σχολείο και έχει σημαντικό αντίκτυπο στις στρατηγικές που χρησιμοποιούν για την επίλυση συγκρούσεων στα σπίτια τους. Έτσι, η διαμεσολάβηση βοηθά τους μαθητές να προσεγγίσουν τις συγκρούσεις στη ζωή τους και στις κοινότητές τους με νέα προοπτική και ικανότητα. (Johnson, Johnson & Dudley, 1992; Johnson et al. 1995; Cohen, 2005; Harris, 2005)


Πηγές: 
Research on Peer Mediation Overview ,2015, Scottish Mediation

Strategy Brief, December, 2014. Jenna Strawhun, Ken Parnell, Reece L. Peterson, Shir Palmon, University of Nebraska-Lincoln.