Διαμεσολάβηση στο σχολείο - Οριοθέτηση

Μαρία Λουίζα Ανδριακοπούλου – Βασιλική Καλλιοντζή - Ευγενία Σαρίδου



Ένας πολύ καλός ορισμός της διαμεσολάβησης μας λέει ότι «η διαμεσολάβηση είναι μία διαρθρωμένη διαδικασία, κατά την οποία 2 ή περισσότεροι/ες μαθητές/τριες, οι οποίοι/ες έχουν κάποια διαφωνία/σύγκρουση/διαφορά, επιχειρούν, με τη βοήθεια των μαθητών διαμεσολαβητών (οι οποίοι έχουν λάβει ειδική εκπαίδευση) να επιλύσουν συναινετικά την διαφωνία/σύγκρουση/διαφορά τους.»

Ας αναλύσουμε αυτόν τον ορισμό για να οριοθετήσουμε την διαμεσολάβηση

  • «η διαμεσολάβηση είναι μία διαρθρωμένη διαδικασία»: η διαμεσολάβηση είναι μια συγκεκριμένη διαδικασία, η οποία αποτελείται από 5 (συνήθως) στάδια και κάποιους βασικούς κανόνες.  Αυτό σημαίνει ότι οι μαθητές διαμεσολαβητές, εφαρμόζουν την διαδικασία αυτή, βήμα προς βήμα και καθοδηγούν τους συμμετέχοντες (χωρίς να τους το λένε ρητά) πώς να διέλθουν τα στάδια της διαδικασίας, ούτως ώστε να φτάσουν στο καλύτερο αποτέλεσμα και ενδεχομένως στην επίλυση της διαφοράς τους. Οι λίγοι, αλλά βασικοί κανόνες υπάρχουν  για την προστασία των μερών, των διαμεσολαβητών αλλά και της διαμεσολάβησης. Το γεγονός ότι είναι μια διαρθρωμένη διαδικασία, δεν σημαίνει ότι η διαμεσολάβηση δεν είναι ταυτόχρονα και μια ευέλικτη διαδικασία, η οποία σε πολλά σημεία της διαμορφώνεται από την βούληση των συμμετεχόντων. Οι μαθητές διαμεσολαβητές, γνωρίζουν πώς να τηρήσουν τη διαδικασία, να φροντίσουν να τηρούνται οι κανόνες και ταυτόχρονα να διατηρούν την ευελιξία της διαμεσολάβησης. Εν συντομία η διαμεσολάβηση είναι κάτι συγκεκριμένο, με σαφή όρια και κανόνες, και δεν είναι μια μη προσδιορίσιμη έννοια, εντός της οποίας χωράνε όλες οι προσπάθειες εναλλακτικής και συναλλακτικής επίλυσης των συγκρούσεων των μαθητών.
  • «2 ή περισσότερες/οι μαθήτριες/τες»: η διαμεσολάβηση είναι μία διαδικασία που (κατ’αρχήν) αφορά τους μαθητές του οικείου σχολείου. Η διαμεσολάβηση δύναται να εφαρμοστεί και μεταξύ μαθητών-καθηγητών ή καθηγητών – γονέων ή άλλων μελών της σχολικής κοινότητας, αλλά εν προκειμένω συζητάμε για την διαμεσολάβηση μεταξύ συμμαθητών/τριων.
  • «οι οποίες/οι έχουν κάποια διαφωνία/σύγκρουση/διαφορά»: στην διαμεσολάβηση μπορούμε να φέρουμε προς συζήτηση όλα τα καθημερινά ζητήματα που ανακύπτουν μεταξύ συμμαθητών. Ενδεικτικά, παρεξηγήσεις, διάδοση φημών, κουτσομπολιά, καβγάδες μεταξύ φίλων, συγκρούσεις μεταξύ ομάδων κα. Στη διαμεσολάβηση μεταξύ συνομηλίκων η οποία γίνεται από τους μαθητές διαμεσολαβητές ΔΕΝ συζητάμε περιπτώσεις εκφοβισμού (bullying).
  • «με τη βοήθεια των μαθητών διαμεσολαβητών»: οι ειδικά εκπαιδευμένοι/ες μαθητές/τριες είναι αυτοί/ες που ενεργώντας ως ουδέτερα, ανεξάρτητα και αμερόληπτα τρίτα πρόσωπα, ακολουθώντας την διαδικασία και χρησιμοποιώντας τις δεξιότητες που έχουν αποκτήσει, βοηθούν τους συμμετέχοντες, να επικοινωνήσουν και να αναζητήσουν λύσεις, που θα τους ικανοποιούν και θα τους βοηθούν να ξεπεράσουν το συγκεκριμένο ζήτημα που έχουν φέρει προς συζήτηση στην διαμεσολάβηση.
  • «να επιλύσουν συναινετικά», δηλαδή οι μαθητές, μέρη της διαμεσολάβησης, συζητώντας διάφορες πλευρές της διαφωνίας τους και τις δυνατότητες επίλυσής της, βρίσκουν μια λύση που τους ικανοποιεί.